ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ

Thomasevang innerlijk

Hebben jullie wel eens gehoord van het Thomasevangelie?

Dit zou het vijfde evangelie zijn naast de evangeliën van Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes.

Net als in deze evangeliën wordt de verkondiging van het Koninkrijk van God het hart van de prediking van Jezus genoemd.

Maar de boodschap is totaal anders. Jezus wordt hier getekend als een wijsheidsleraar, maar niet als de Heiland der wereld.

Innerlijke aangelegenheid

Bij is het Thomasevangelie is het evangelie een uitsluitend innerlijke aangelegenheid.

Laten we eerst eens gaan kijken wat de belangrijke boodschap van Jezus

Het centrale thema in de prediking van Jezus is geweest de verkondiging van het koninkrijk van God dat in Hem was gekomen.

Wat betreft de komst van dat koninkrijk deelt Lucas heel duidelijk de visie dat dit met Jezus al gekomen  is. Zo zegt Jezus dat wanneer hij door Gods vinger de demonen uitdrijft, het koninkrijk van God gekomen is (11:20).

 Die aanwezigheid van Gods koninkrijk komt ook ter sprake als de Farizeeën hem vragen wanneer dit zal aanbreken.

 Jezus zegt dan: de komst van het koninkrijk van God laat zich niet aanwijzen.

Men kan niet zeggen:'Kijk, 'hier is het!' of: 'Daar is het!'

Maar weet wel: het koninkrijk van God is in uw midden' (Lucas 11:20).

In Jezus Zelf is het Koninkrijk van God werkelijkheid geworden.

Jezus bedoelt hier zonder twijfel te zeggen dat in Hem het koninkrijk gekomen is.

 Hij bevindt zich toch in hun midden? Dichter bij kan het koninkrijk toch niet komen?

In de persoon van Jezus zelf is het Gods rijk gekomen.

Nu moet je weten dat er in het Grieks van dat koninkrijk van  God staat dat het entos umôn is.

Je kunt deze woorden op drie manieren vertalen: 'in u' , ' het ligt binnen uw bereik', en tenslotte: ín uw midden. Ik ga er even puntsgewijs op in.

Nergens wordt echter in het evangelie gezegd of gesuggereerd dat het koninkrijk van God een innerlijke aangelegenheid is.

Dat beweert het evangelie van Thomas echter wel.

 

 Het was iets dat in het diepst van de mens zelf was verborgen. Maar dit leren we niet uit de Bijbelse evangeliën. Integendeel: het is een rijk dat uit de hemel afkomstig is, bij God vandaan komt.

Dan maar kiezen voor ‘binnen uw bereik?  Het is ook erg onaannemelijk dat Jezus of de evangelist de indruk wil wekken, dat Gods koninkrijk aanwezig was in de Farizeeën met wie Jezus regelmatig in de clinch lag. De vertaling van de NBV (binnen uw bereik) is daarom niet zo voor de handliggend.

In eigen persoon

We zullen moeten aannemen dat Jezus in het gesprek met de Farizeeën het koninkrijk van God in zijn eigen persoon present stelt. Waar Jezus aanwezig is,daar is het rijk van God aanwezig!

Als Jezus met de Farizeeën hoogstpersoonlijk in gesprek is, bevindt zich het koninkrijk van God onder hen. Juist omdat in Jezus het Koninkrijk Gods gekomen is,bevindt zich dat Rijk op gehoorafstand

In het evangelie van Thomas komt dit koninkrijk van God tot uiting in zelfkennis.'Het koninkrijk is binnen in jullie en wie zichzelf kent, zal het vinden' lezen we bij Thomas.

De oproep 'ken uzelve' was in de Griekse wereld welbekend, en ook in het Jodendom en het vroege christendom is het belang van zelfkennis onderkend. Wie ben jij eigenlijk?  Waar kom je vandaan en waar ga je heen?  Je ziet dus dat bij deze uitleg niet Jezus in het middelpunt staat, maar de mens zelf! Wie genoemde kennis heeft verworven, wordt volgens deze spreuk in het evangelie van Thomas door God gekend en weet hij dat hij behoort tot 'de zonen van de levende Vader

Net als in de Bijbelse evangeliën zegt Jezus in het evangelie van Thomas dat een mens die het koninkrijk van God binnengaat als een kind moet worden.

 Maar de inkleuring van dit beeld is totaal anders!

Een volwassen mens, die mannelijk of vrouwelijk is, zal de aseksuele toestand van een kind weer moeten zien herwinnen.

We lezen in het evangelie van Thomas:'wanneer jullie het mannelijke en het vrouwelijke verenigen opdat het mannelijke niet mannelijk en het vrouwelijke niet vrouwelijk is, dan zullen jullie het koninkrijk binnengaan.'

Hier wordt gezinspeeld op de overtuiging dat de mens oorspronkelijk één was, maar vervolgens in tweeën gesplitst. Hierachter gaat een door Plato opgetekende mythe schuil. Eerst zouden er drie geslachten zijn: mannen, vrouwen en mensen die manvrouwelijk ineen waren, androgyn dus.

Toen deze wezens de hemel trachtten binnen te dringen, splitste Zeus hen voor straf in tweeën. Zo moest iedere man of vrouw voortaan op zoek naar zijn of haar wederhelft.

Thomas zinspeelt erop dat toen de zielen uit het bovenhemelse licht naar de aarde kwamen, ze mannelijke of vrouwelijke lichamen kregen. Om het koninkrijk van God te kunnen binnengaan, moet de mens zijn of haar seksuele gerichtheid op het andere geslacht laten varen en aseksueel worden  als een kind.

Wie zich dit inzicht, deze kennis (gnosis!) en deze celibataire, ascetische levenshouding heeft eigen gemaakt is geschikt om het koninkrijk Gods binnen te gaan. Volgens dit evangelie van Thomas wil Jezus zijn leerlingen vooral inprenten, dat ieder zijn eigen oorsprong moet zoeken. De ware leerling van Jezus heeft het licht in zichzelf en heeft Jezus niet meer nodig.